Man of vrouw: who cares?

Geen reacties »
Feb 112011

Een ministerscitaat: ‘Elk kabinet heeft een eigen gevoel. Het eerdere kabinet kreeg vanaf het begin veel kritiek, wat een hechte band schiep. Wij dachten “we kunnen het toch nooit goed doen, dus laten we maar doen wat we willen.” Dat is een heel bevrijdend gevoel.’

Wie denk jij dat het is? Als we alle diversiteitsdeskundigen mogen geloven die meer vrouwen aan de top willen, is dit een vrouw. Vrouwen zijn immers kampioen gevoel, en geen enkele man zal zich op zo’n manier uiten in een team. Dat zijn allemaal ego’s die elkaar van de apenrots duwen.

Maar dit is niet gezegd door een vrouw. Dit citaat is van onze minister van Sociale Zaken, Piet Hein Donner. Van hem kun je veel zeggen, maar hij valt met goed fatsoen niet voor een vrouwelijk uitgevallen minister uit te maken. Wel voor een consciëntieus teamlid, iemand die zijn taak meer dan serieus neemt. Het citaat geeft dan ook vooral inzicht in de persoonlijkheid van onze minister.

In teams is het feit of je een man of een vrouw bent, jong of oud, Nederlander of Chinees, veel minder relevant dan de persoonlijkheid die je meebrengt. De man die dat als een van de eersten onderkende was Meredith Belbin. Hij ontdekte dat teams die bestaan uit teamleden met verschillende persoonlijkheden meer resultaten boeken. Het gaat er in teams dus om psychologische verschillen volop te benutten en beslist niet om een teamlid aan te spreken op gender, culturele achtergrond of leeftijd.

Belbins acht teamrollen geven woorden aan de bijdrage die iemand levert in het team. Met zijn scherpe oog voor details is Donner een prachtig voorbeeld van de teamrol Zorgdrager. Geen wonder dat deze minister tussen de dossiers door graag maquettes bouwt. Ieder teamlid beschikt over twee á drie teamrollen die je kunt vaststellen met de uitgebreide testseries van Belbin. Ieder team bezit dus verschillende teamrollen, die, als ze bekend zijn in het team, leiden tot betere samenwerking en dus betere prestaties.

Natuurlijk moeten we streven naar een evenwichtiger verdeling van mannen en vrouwen in teams, gewoon omdat dat eerlijker is. En politiek correct. Maar voor het presteren van teams is het veel belangrijker te kijken naar een evenwichtige mix van persoonlijkheden. De teamrollen van Belbin zijn daar een praktische en doortimmerde toepassing van:

  • Bedrijfsman: harde werker, praktisch en nuchter, ziet wat haalbaar is en wat niet. Niet denken maar doen, vindt vernieuwingen nutteloos, star. Voorbeeld: Rita Verdonk
  • Brononderzoeker: extraverte netwerker, speels, enthousiast, joviaal, nieuwsgierig. Snel afgeleid en nonchalant. Voorbeeld: Claudia de Breij
  • Plant: introverte creatieve denker, origineel, levert buiten de kader oplossingen. Verstrooid en niet altijd even praktisch. Voorbeeld: Midas Dekkers
  • Monitor: bedachtzaam, kritisch, analytisch, doorgrondt dingen, inzicht en overzicht. Blijft te lang doorredeneren, koel en afstandelijk. Voorbeeld: Jac Orie
  • Vormer: gedreven, gepassioneerd en wilskrachtig. Sterke prestatiedrang. Weet dingen in beweging te krijgen. Snel geëmotioneerd en ongedurig. Conflictueus. Voorbeeld: Leco Zadelhof
  • Voorzitter: natuurlijke coördinator. Rustig, positief, ruimdenkend, licht manipulatief om doel te behalen, delegeert makkelijk en (te) veel. Voorbeeld: Job Cohen
  • Zorgdrager: consciëntieus, perfectionistisch, gedetailleerd, neusje voor wat mis kan gaan. Bewaker van kwaliteit en veiligheid. Heeft moeite met delegeren, ontmoedigt door teveel zorgen. Voorbeeld: Piet Hein Donner
  • Groepswerker: sociale antenne van het team, mensgericht, bevordert sfeer en saamhorigheid, mild, diplomatiek. Gaat conflicten uit de weg, neemt moeilijk beslissingen. Voorbeeld: Frans Bauer
  • Specialist: toegewijde vakman, stille en standvastige solist, bron van specialistische informatie. Defensief, gaat prat op eigen expertise, frustreert creativiteit. Voorbeeld: Ab Osterhuis

Zelf weten welke teamrollen jij hebt? Lees meer herkenbare voorbeelden en praktische tips in Leve het verschil! over hoe beter samen te werken met behulp van teamrollen of surf naar onze website www.werkenmetteamrollen.nl.

Geplaatst door admin om 22:00 Belbin, diversiteit Tags: , ,

Gedogen onder druk

Geen reacties »
Oct 112010

Enkele reis ellende

Het zijn veel bewogen weken die Maxime Verhagen en zijn CDA-fractie ons voorschotelde. Stappen we wel of niet in een regering met gedoogsteun van Geert Wilders? Achter de massief eiken fractiedeur vond een heus groepsdynamisch spektakel plaats. Ellenlange discussies, emotionele uitbarstingen, heuse dissidenten en groepsdruk, moeizaam geformuleerde compromissen.

De ‘dolle rit op een achtbaan’ (Verhagen) lijkt nu voorbij. Camiel Eurlings liet optekenen: “Ik heb er vertrouwen in dat Maxime en zijn team geen gekke dingen laten gebeuren”.

Maxime en zijn team. Kan er in dit geval al (of nog) gesproken worden van een team? Ik denk het niet. Twee dissidenten stonden onder immense druk om in te stemmen met de gedoogconstructie. Na eindeloos beraad zijn de twee overstag, maar daags na het moeizaam bereikte akkoord staan ze de pers opnieuw strijdvaardig te woord.

Naar het fenomeen groepsdruk is veel onderzoek gedaan. Al in de 70-er jaren toonde Solomon Asch in verschillende experimenten aan dat mensen hun mening aanpassen aan die van een grotere meerderheid. Dat ging zover dat mensen ook een feitelijke correcte mening aanpaste aan de feitelijk incorrecte mening van de meerderheid. Vanuit de korte termijn geredeneerd is dit logisch. Zeker in een nieuwe (immers gehalveerde) groep, zoals de CDA-fractie, gaan mensen ver om erbij te mogen horen. De vraag is dan ook hoe het de dissidenten vergaat als de tijd verstrijkt. Als ze signalen blijven ontvangen die hen zal bevestigen in hun eerder geformuleerde mening waarvan ze onder druk afstand hebben gedaan.

Een mogelijkheid is die van de cognitieve dissonantie. Dit is een psychologisch fenomeen waarin mensen onder druk hun mening herzien en om vervolgens hun gedrag hierop aan te passen. Als je bijvoorbeeld kunt kiezen uit twee huizen en je moet om prijstechnische redenen kiezen voor het huis dat je het minst mooi vindt, dan zul je vervolgens allerlei argumenten gaan zoeken en vinden die bevestigen dat het minder mooie huis toch eigenlijk veel beter bij je past, een betere ligging heeft enzovoorts. Je houdt jezelf met andere woorden voor de gek om je gevoel van spanning weg te krijgen.

Vermoedelijk zal dit mechanisme bij de twee dissidenten niet in werking treden. Daarvoor zijn er teveel bezorgde CDA-ers die hen zullen blijven stimuleren hun oorspronkelijke mening vast te houden. Waarschijnlijker is dat de twee dissidenten beschadigd en boos zijn. Ooit zullen ze de fractie terugpakken voor alles wat er over hen is gezegd, zoals dat ze verraders zijn, en wat ze is aangedaan achter die massieve deur.

Het wachten is op een geschikt inhoudelijk moment. Dat moment gaat komen. Zo werken nou eenmaal de groepsdynamische wetten. CDA-fractie een team? Nee.

Geplaatst door admin om 22:19 groepsdynamica, leiderschap in teams, teams samenstellen Tags: , , , , , ,

Thuis anders dan op je werk?

Geen reacties »
Mar 112010

Talent benutten loont!

Feit 1: Mensen die doen waar hun talenten liggen blijven gezonder.

Feit 2: Teams presteren beter wanneer de talenten van de teamleden goed benut worden

En toch doen in veel teams teamleden niet het werk dat past bij hun talent.

Neem Simone. Simone werk al jaren in het team schadebehandeling Particulieren van een grote verzekeringsmaatschappij. Nauwgezet werkt ze aan schademeldingen. Haar manager is dik tevreden met Simone, maar minder met het team. Hij vindt ze te afwachtend en weinig initiatiefrijk. In het team weet niemand dat Simone in haar vrije tijd fanatiek tennist en voorzitter is van de plaatselijke tennisclub. In die functie laat zij heel andere talenten van zichzelf zien. Hoe kan het nu dat Simone talenten die ze heeft en die het team goed kan gebruiken niet inzet in het team?

In mijn werk als teamconsultant werk ik graag met de Teamrollen van Belbin. De Teamrollen brengen haarfijn in beeld welke talenten een team in huis heeft. Ze geven ook inzicht in welke verborgen talenten er zijn. Talenten die er gewoon zijn, maar niet worden benut. De ondernemende kwaliteiten van Simone zouden met behulp van een Teamroltest ongetwijfeld aan het licht komen.

Hoe komt het nu dat aanwezige talenten niet worden benut? Vaak omdat ze simpelweg niet herkend worden. Of ze worden onvoldoende gewaardeerd omdat de (vaak teveel) aanwezige talenten de norm vormen. Als er in een team heel veel daadkrachtige, ondernemende mensen zitten, dan zal de analytische denker al snel als zonderling worden weggezet. Die talenten raken dan ondergesneeuwd en worden alleen nog ingezet in privésituaties. Wij komen maar al te vaak mensen tegen die zeggen ‘thuis ben ik heel anders dan op mijn werk’. Die zin is een belangrijk signaal voor het opsporen van verborgen talent.

Wil je je team, je organisatie en je teamleden een dienst bewijzen: zaklamp aan en op zoek naar al dat verborgen of ondergewaardeerde talent! Het is al in huis.

Geplaatst door admin om 22:24 Belbin, diversiteit Tags: , , , ,

De beste spelers, het beste team?

Geen reacties »
Dec 112009

Succes valt of staat met samenstelling team

In één week kocht Real Madrid de voetballers Christiano Ronaldo en Kaká, samen voor zo’n 159 miljoen euro. Eerder al liet voorzitter Florentino Pérez weten nog eens een slordige 300 miljoen euro te investeren. In een voetbalelftal, let wel. Pérez lijkt hard op weg het beste voetbalelftal ter wereld gewoon te kopen. Lijkt…. Want: is een team samengesteld uit de beste spelers ook daadwerkelijk het beste, en daarmee winnende, team?

Nee. Niet noodzakelijkerwijs. Het succes valt of staat met de juiste samenstelling van dat team. Van doorslaggevend belang is dat er naast de dominante, sterke persoonlijkheden, ook dienenende spelers zijn. Waterdragers, die hun persoonlijke glorie ondergeschikt maken aan het collectieve succes. Voetballers van pak ‘m beet 30 miljoen euro (een koopje!) die zonder morren op de bank willen gaan zitten. Hetzelfde recept is al jaren succesvol in de wielrennerij. Je hebt daar kopmannen en knechten. De knecht haalt water voor de kopman, houdt hem uit de wind en brengt hem terug naar het peloton als hij lek is gereden. Als er in een wielerploeg teveel kopmannen zijn, ontstaat ook daar gedoe. Let maar op straks in de Tour de France als Lance Armstrong en Alberto Contador alle twee goede benen blijken te hebben.

Tientallen jaren terug deed de Engelse wetenschapper Meredith Belbin al onderzoek naar de samenstelling van winnende teams. Hij ontdekte dat naast vakinhoudelijke kwaliteiten (lees: goed kunnen voetballen) een goede mix van persoonlijkheden bepaalt of een team wint of verliest. En een overdosis van dezelfde persoonlijkheden leidt tot gedoe. In het veld is dat meteen zichtbaar aan de woordenwisselingen over wie de vrije trap mag nemen, of aan een speler die vloekend en scheldend de kleedkamer opzoekt na (weer) een keer te zijn gewisseld.
Belbin ontdekte ook dat een juiste koppeling van de kwaliteit van de speler en zijn persoonlijkheid het succes ook vergroot. Denk aan Clarence Seedorf die door verschillende bondscoaches werd gebruikt als dienende rechtsbuiten. Dat werkte niet. Het resultaat? Een van de beste spelers die Nederland rijk is speelt niet voor het Nederlands elftal.
Hoe zou het zijn geweest als diezelfde bondscoaches Seedorf wel om zijn leiderschapskwaliteiten hadden erkend?

Belbin’s onderzoek bewijst het ongelijk van analisten als Johan Cruijff die steeds maar weer beweren dat de beste spelers in het veld moeten staan. Nee dus! Het gaat om de beste mix van persoonlijkheden en hun voetbaltalent. De lessen van Belbin hebben hun waarde allang bewezen. Teams in het bedrijfsleven profiteren dagelijks van zijn adviezen. Zijn boeken horen bij de best verkopende managementboeken. Misschien doet Florentino Pérez er goed aan nog snel even de oude meester te consulteren alvorens de volgende miljoenen uit te geven.

Geplaatst door admin om 22:37 Belbin, teams samenstellen Tags: , , , ,
© 2011 | jaco van der schoor vormgeving: gebr.nl