Er is volop beweging in organisaties. Huidige economische onzekerheden maken dat klanten minder te besteden hebben en kritischer zijn op wat ze kopen. Dit geldt voor particuliere klanten, maar ook voor business to business en in de zakelijke dienstverlening. Overal zien we dat organisaties hard op kosten gaan bezuinigen om zo de marges op peil te houden. Externen vliegen eruit, arbeidscontracten worden beëindigd. Het gevolg is dat teams geen stabiele eenheden meer zijn, maar continu van samenstelling wisselen en vaak met minder mensen meer moeten presteren. Hoe hiermee om te gaan?
De neiging is om terug te trekken op de taak, nog harder werken, productie draaien, presteren. Dat is onverstandig. Een hardloper in training voor de marathon zorgt juist tijdens zware periodes extra goed voor zijn lichaam.
Wat is dan wijsheid? Wat zijn de gouden regels voor managers wanneer de druk op het team toeneemt?

Allereerst vraagt deze dynamische periode nog meer focus op het gezamenlijke doel. Dat is mogelijk de enige factor die wel stabiel is in deze periode. Weten waarvoor je bezig bent, scherpt de geest en draagt bij aan het nemen van beslissingen.

Tegelijkertijd is het zaak om teamleden te ondersteunen. Door in gesprek te gaan over wat deze onzekere perioden met hen persoonlijk doet. Het samen delen van de onzekerheid schept de gezamenlijkheid die nodig is om hard te kunnen knallen.

Altijd van belang, maar nu nog meer dan ooit: duidelijke communicatie. En daarbij geldt, het is beter te zeggen dat je het (nog niet) weet, dan helemaal niks te zeggen. Uit veel onderzoek is gebleken dat duidelijke, eenduidige communicatie een van de belangrijkste factoren is bij het gemotiveerd houden van je teamleden.

Markeer de momenten waarop je team van samenstelling wisselt, ook als dit heel regelmatig gebeurt. Neem afscheid van de vertrekkers en verwelkom de nieuwkomers. Het wijzigen van teamsamenstelling mag nooit geruisloos verlopen. Elke wijziging vraagt om een korte pas op de plaats.

En tenslotte. Blijf je successen vieren hoe klein of zeldzaam ze ook zijn.

Het Nieuwe Werken is de trend. De term, bedacht door Bill Gates van Microsoft in 2005, duikt te pas en te onpas op. Kern ervan is dat je als medewerker werkt waar je wilt en wanneer je dat wilt. Als je daar even op doordenkt ligt de conclusie voor de hand dat met het nieuwe werken het einde van de samenwerkcultuur in zicht is. Fysiek contact neemt af, medewerkers gaan zelfstandiger en individueler te werk, teams zijn ten dode opgeschreven.

En dat moet niet gebeuren. Herhaaldelijk heeft onderzoek aangetoond dat teams werk sneller en beter uitvoeren dan een groepje solisten. Het nieuwe werken zou voor organisaties dus wel eens contraproductief gaan werken.

Beter: Het Nieuwe Samenwerken
Hoe voorkomen we dit? Hoe blijven we met elkaar zorgen voor voldoende diepgang die alleen bereikt kan worden door echt samen te werken met anderen? Door de meerwaarde van samenwerken heel helder te maken. Bij het nieuwe samenwerken gaat het niet om de kwantiteit van het contact, maar om de kwaliteit. Hier is veel te leren van (mislukte) experimenten rond de zelfsturende teams en virtuele teams. Wil je dat mensen met elkaar samenwerken terwijl ze over het algemeen solistisch werken dan zijn de toverwoorden: leiderschap, structuur en cultuur. Het nieuwe samenwerken vraagt een stijl van leidinggeven die is gebaseerd op vertrouwen en het stimuleren van eigen verantwoordelijkheid.

Wat werkt hierin goed?
• Maak teamleden verantwoordelijk voor de samenwerking.
• Faciliteer het hoe gaan we het doen, en laat het wat los. Zorg voor de juiste communicatieve middelen, telefoon, chat, videoconferences.
• Maak duidelijke afspraken over wanneer het virtuele contact plaatsvindt en welk doel dat dient.
• Zorg voor de noodzakelijke fysieke contactmomenten. Maak die momenten meer dan de moeite waard. Voorkom eindeloze agenda’s met operationele punten, maar creëer boeiende bijeenkomsten met voldoende tijd voor reflectie en teamleren.

Alleen zo ontstaat er een cultuur waarin de teamleden weten wat ze alleen willen en kunnen doen, maar, belangrijker, een samenwerkingscultuur waarin de teamleden elkaar (virtueel) opzoeken als het echt iets oplevert. Dan is het nieuwe werken niet het einde van samenwerking in organisaties, maar een verfrissend nieuw begin ervan.

© 2011 | jaco van der schoor vormgeving: gebr.nl